يكي از وجوه اختلاف مهم انسان متجدد با انسان سنتي، آن است كه انسان متجدد معتقد است هيچ عامل غيرمعرفتي در شناخت او از عالم واقع مؤثر نيست. اعتقاد انسان سنتي بر اين است كه در جريان شناخت جهان هستي، اعم از جهان طبيعت و جهان ماوراي طبيعت (اگر در نظر او جهان ماوراي طبيعتي وجود داشته باشد)، عوامل غيرمعرفتي هم دخيل هستند و مهم‌ترين عامل غيرمعرفتي‌اي كه در جريان شناخت، دخيل است، مسألة گناه است.

نوشته شده توسط در سه شنبه یازدهم فروردین 1388 |

نكته دوم هم اين است كه ديدگاه على ابن ابيطالب (ع) را با ديدگاه يك انسان مدرن نبايد الزاماً در همه موارد يكى گرفت. من به نظرم مى‏آيد كه خود مدرنيته، ناسازگارى جبلى و ذاتى با دين ندارد. لااقل با يك روايت و تصوير از دين ناسازگارى جبلى و ذاتى ندارد، آن‏وقت اين معنايش اين است كه انسان مى‏تواند هم متدين باشد و هم مدرن...

نوشته شده توسط در یکشنبه نوزدهم آبان 1387 |

در مقام تحليل، گاهى مطالبى گفته مى‏شود؛ امّا نه نقدى در كار است و نه دفاع و استدلالى. يعنى من اصلاً به سود آنچه على بن ابيطالب گفته‏اند، دفاع و استدلال نمى‏كردم. بدليل اين‏كه به نظر من مى‏آيد اكثر مؤلفه‏هاى جهان بينى، ايمانى است و به سودش دليل قاطع نمى‏شود اقامه كرد...

نوشته شده توسط در یکشنبه نوزدهم آبان 1387 |

 من می توانم نیت کنم که به شما کمک کنم، ولی این که بتوانم این کمک را بکنم به خیلی از امور بستگی دارد که این ها از حیطه ی اختیار ما بیرون است، ما حدود اختیارمان در واقع به باطنمان است، اموری که در بیرون رخ می دهند، ما اختیارشان را نداریم. حضرت علی (ع) در پنج مورد به این مطلب توجه داده، که آن چه می خواهید مهم است، نه آن چه که می کنید و دلیلش هم این است که ما نسبت به امور بیرون اختیار نداریم. ...

نوشته شده توسط در پنجشنبه نهم آبان 1387 |

 یکی از نتایجی که حضرت علی ابن ابی طالب از تنهایی می گیرد و به هر کس که این تنهایی را  می فهمد هشدار می دهد، اين است كه  حال که تنهایی را فهمیدی، به آراء و نظرات دیگران در مورد خودت بی اعتنا باش. کاری نداشته باش که نظر مساعد دیگران را جلب کنی و همیشه هم از نظر دیگران گریزان نباش و این دو علت دارد، اولاً هیچ کس نمی تواند نظر مساعد همه ی انسان ها را جلب کند. رضایت مردم از انسان چیزی است که کسی به آن نرسیده است. کسی نمی تواند طوری زندگی کند که همه ی مردم را از خودش راضی کند، چون مردم خواسته های متفاوت دارند و تو اگر با کاری که می کنی خواسته ی یک دسته را ارضاء کنی خواسته ی یک دسته ی دیگر ارضاء نمی شود....

نوشته شده توسط در پنجشنبه نهم آبان 1387 |

کسی که من عاشق او هستم  به خاطر حسن و ملاحتی است که در او می بینم. اگر آن ملاحت از دست برود، عشق باقی نمی ماند. من به دلیل لذتی که از ملاحت او می برم به او دل بسته ام. حال اگر به دلیل حالات روحی کسی به او دل ببندیم و این حالات او از دست برود، دیگر دلبستگی به او معنا ندارد. یعنی عاشق در معشوق خود اوصافی را می بیند که از آن لذت می برد لذا خودش را فراموش نکرده است.

نوشته شده توسط در دوشنبه پانزدهم مهر 1387 |

سخن به این جا رسید که یکی از مؤلفه های انسان شناسی در نهج البلاغه این است که انسان چنان ساخته شده است که خوبی ها را از سر کراهت و بی میلی انجام می دهد، اما از سوی دیگر به بدی ها بسیار راغب و شایق و به تعبیر دگری که حضرت در جای دیگری به کار برده اند، بسیار چالاک است. وقتی با چیز بدی مواجه می شود به سرعت به سوی آن شتابان است و می خواهد آن چیز را در عین این که بد است داشته باشد، و یا کاری را که در عین این که بد است میل دارد انجام بدهد.سه تئوری دیگر نیز داریم:

نوشته شده توسط در دوشنبه پانزدهم مهر 1387 |

فرق نظریه پردازی با سخن کلی و عام گفتن این است که شاید من در مقام نظریه پردازی نباشم ولی درمقام سخن متن کلی و عام باشم. نظریه پردازی غیر از سخن عام و کلی گفتن است. اگر من بگویم آب در صد درجه به جوش می آید، سخن کلی گفته ام و نظریه پردازی نکرده ام، چون نظریه پردازی وقتی مطرح می شود که من در مقام تبیین یک واقعیت هستم نه در مقام بیان یک واقعیت.. ...

نوشته شده توسط در جمعه پنجم مهر 1387 |

گفتیم یکی از چهار ویژگی که در نهج البلاغه درباره ی قرآن گفته شده است و آخرین ویژگی در فهرست احصایی هم بود، این بود که شیطان دشمن انسان است و دوست انسان نیست. و هو عدوٌ لکم، فتخذوه عدوا، او که دوست شما است شما هم او را دوست بگیرید. حالا ببینیم دوستی و دشمنی یعنی چه؟ یعنی چه موقع می توانیم بگوییم که X دوست y است و چه زمانی می توانیم بگوییم که y دوست X است. به همین ترتیب در مقابلش چه وقت می توانیم بگوییم x دشمنy است و چه زمانی می توانیم بگوییم y دشمن X است.

نوشته شده توسط در جمعه پنجم مهر 1387 |

مصطفی ملکیان: سخن به مولفه های معنویت در نهج البلاغه رسید، مولفه های معنویت در نهج البلاغه را می توان به سه قسم، مابعدالطبیعی ( هستی شناختی)، انسان شناختی و وظیفه شناختی ( اخلاق) تقسیم کرد. انسان باید به این سه دسته امور التزام عملی و نظری داشته باشد، تا بتوان از او به " انسان معنوی" تعبیر کرد.مراد از جهان هستی ،دنیاست. جهان هستی، یا دنیا یا عالم طبیعت، به گونه ای شناخته شده است که همیشه باید این دو حالت را جمع کنیم.

نوشته شده توسط در سه شنبه بیست و ششم شهریور 1387 |

زمانیان ـ خرد منتقد: رمضان سال 1379 استاد ملکیان در موسسه ی نگاه معاصر طی هشت جلسه ،درس گفتاری با عنوان"معنویت درنهج البلاغه" ارائه نمودند. این جلسات حاوی مطالب نغز وشنیدنی و بسیار دلپذیر است که همزمان باشروع ماه مبارک رمضان در دسترس مشتاقان مباحث استاد قرار می گیرد.یقین دارم کام کسانی که در پی آواز حقیقت می دوند از گفتار پرحکمت استاد ، شیرین خواهد شد....

نوشته شده توسط در چهارشنبه ششم شهریور 1387 |

اشاره: آنچه در ادمه مي‌آيد، صورت مكتوبِ اولين گفتار از درس‌گفتارهايي است كه  استاد مصطفي ملكيان،‌طي سال‌هاي ۸۱-1378 در توصيف و تبيين مؤلفه‌هاي سه جريان "سنت‌گرايي"، "تجددگرايي" و "پساتجددگرايي" در دانشگاه صنعتي شريف ارائه نمودند كه اينجا به نقل از مجلة آيين (شماره هفتم) تقديم مخاطبان گرامي نيلوفر مي‌‌گردد:

نوشته شده توسط در جمعه هشتم تیر 1386 |